Jak świadomość finansowa może zmienić sposób podejmowania decyzji? 

Najnowsze, coroczne badanie Nudge, przeprowadzone przez firmę badawczą Censuswide, ujawnia wyraźne powiązania między poziomem wiedzy finansowej a podejmowanymi przez ludzi działaniami w zakresie poprawy swoich finansów. Wyniki wskazują, że im wyższy poziom wiedzy finansowej, tym większa aktywność w dążeniu do poprawy swoich zachowań finansowych.

Wyższa wiedza finansowa a chęć poprawy zachowań
Badanie pokazują, że osoby z dobrą lub bardzo dobrą wiedzą finansową są znacznie bardziej zaangażowane w działania mające na celu poprawę swoich zachowań finansowych. Aż 90% z nich aktywnie pracuje nad poprawą swoich finansów, w porównaniu do jedynie 68% osób z niższym poziomem wiedzy finansowej. Ponadto osoby te częściej zauważają i starają się korygować swoje złe nawyki finansowe – 32% w grupie osób z wysoką wiedzą finansową w porównaniu do 22% wśród osób z niższym poziomem edukacji finansowej.

Wiedza finansowa a inwestycje

Wyniki badania wskazują, że osoby z wyższą wiedzą finansową inwestują więcej w swoją przyszłość.

W porównaniu do średniej globalnej, osoby te inwestują:

• W akcje: 23% w porównaniu do 19% średniej globalnej
• W fundusze inwestycyjne: 20% w porównaniu do 17% średniej globalnej
• W nieruchomości: 18% w porównaniu do 15% średniej globalnej
• W oszczędności na sytuacje awaryjne: 25% w porównaniu do 22% średniej globalnej

Brak wiedzy finansowej a niekonsekwencja w zachowaniach
Osoby, które oceniają swoją wiedzę finansową jako słabą lub bardzo słabą, częściej wykazują brak konsekwencji w swoich decyzjach finansowych. Na przykład:

• Edukacja dzieci: 34% utrzymuje wydatki na tym samym poziomie, w porównaniu do 36% średniej globalnej
• Emerytura: 23% zmniejsza wkłady na emeryturę, w porównaniu do 21% średniej globalnej

• Akcje: 10% zwiększa inwestycje, w porównaniu do 18% średniej globalnej

Wyniki te pokazują, że osoby z mniejszą wiedzą finansową rzadziej podejmują decyzje inwestycyjne, co może utrudniać ich finansową stabilność w przyszłości.

Zachowania finansowe osób z wysoką i niską wiedzą finansową

Istnieją także istotne różnice w kluczowych zachowaniach finansowych pomiędzy osobami z dobrą a słabą wiedzą finansową. Oto kilka przykładów:

• Unikanie ryzykownych inwestycji: 36% osób z wyższą wiedzą finansową stara się unikać ryzykownych inwestycji, w porównaniu do 24% wśród osób z niższym poziomem wiedzy finansowej.
• Poczucie pewności siebie: 30% osób z wyższą wiedzą finansową nie czuje się zbyt pewnie w sprawach finansowych, podczas gdy w grupie osób z niższą wiedzą finansową jest to tylko 19%

• Poleganie na początkowych informacjach finansowych: 30% osób z wyższą wiedzą finansową nie polega na początkowych informacjach finansowych, w porównaniu do 19% osób z niższym poziomem wiedzy finansowej

Badanie pokazuje, że wiedza finansowa ma kluczowy wpływ na podejmowanie świadomych decyzji finansowych oraz skłonność do poprawy swoich zachowań finansowych. Im wyższy poziom wiedzy, tym większe zaangażowanie w długoterminowe planowanie i inwestowanie. Z kolei osoby z niższym poziomem wiedzy finansowej częściej wykazują niekonsekwencję w swoich działaniach, co może prowadzić do trudności w zabezpieczeniu przyszłości finansowej.

Dobre zrozumienie kwestii finansowych może być kluczem do lepszego zarządzania swoimi pieniędzmi, a organizacje powinny dążyć do wspierania swoich pracowników w zdobywaniu tej wiedzy, by pomóc im lepiej radzić sobie z wyzwaniami finansowymi. Edukacja finansowa staje się coraz ważniejsza w niestabilnym środowisku gospodarczym, ponieważ może przyczynić się do większej stabilności finansowej zarówno jednostek, jak i całych społeczeństw.

Chcesz, abyśmy pomogli Twojej organizacji i pracownikom w edukacji finansowej? Kliknij w link poniżej i umów się na rozmowę.

Źródło: Global financial wellbeing report 2025_Navigating volatility